Een stabiel inkomen, een betaalbare woning en toegang tot voorzieningen vormen een basis om mee te kunnen doen. Voor veel inwoners staat die basis onder druk. Geldzorgen raken vaak ook andere onderdelen van het leven, zoals gezondheid, werk en de ontwikkeling van kinderen.
Gemeenten hebben een belangrijke rol bij het versterken van bestaanszekerheid. Hoe bereiken zij inwoners die ondersteuning nodig hebben? Zijn regelingen begrijpelijk en toegankelijk? En hoe zorgen zij dat beleid, organisatie en uitvoering goed op elkaar aansluiten?
Bestaanszekerheid vraagt om een brede blik
Niet iedereen met geldzorgen is bij de gemeente in beeld. Ook werkenden en zelfstandigen kunnen moeite hebben om rond te komen. Wisselende inkomsten en ingewikkelde regelingen maken het soms lastig om op tijd de juiste hulp te vinden.
Voor kinderen en jongeren heeft financiële onzekerheid gevolgen die verder reiken dan het gezinsinkomen. Meedoen op school of bij een sportvereniging is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Ook de overgang naar volwassenheid vraagt aandacht: vanaf hun achttiende krijgen jongeren te maken met nieuwe financiële verantwoordelijkheden en regelingen.
Daarnaast zijn er inwoners voor wie de weg naar ondersteuning extra moeilijk is. Bijvoorbeeld doordat zij geen vaste woonplek hebben of met meerdere problemen tegelijk te maken krijgen. Een goede lokale aanpak begint daarom met inzicht. Zoals wie de gemeente bereikt, wie buiten beeld blijft en waar inwoners vastlopen.
Een gezamenlijke opgave voor gemeenten
Bestaanszekerheid raakt aan armoedebeleid, schuldhulpverlening, werk en inkomen, wonen en zorg. Gemeenten kunnen deze onderwerpen niet los van elkaar aanpakken. Samenwerking tussen beleidsterreinen, uitvoerende teams en maatschappelijke partners is nodig om inwoners passende ondersteuning te bieden.
Het Nationaal Programma Armoede en Schulden biedt hiervoor landelijke aanknopingspunten. Het richt zich onder meer op het voorkomen van geldzorgen, tijdige hulp, meer grip op financiën en perspectief voor de toekomst. Voor gemeenten ligt de opgave in de vertaling naar lokale keuzes, heldere verantwoordelijkheden en een aanpak die in de praktijk werkt.
Hoe Haute Equipe gemeenten ondersteunt bij bestaanszekerheid
Waar lopen inwoners vast in de huidige aanpak? Welke regelingen worden weinig gebruikt? En waar sluiten beleid, organisatie en uitvoering onvoldoende op elkaar aan? Haute Equipe helpt gemeenten om deze vragen te onderzoeken en verbeteringen te organiseren.
Onze adviseurs kunnen als beleidsadviseur, projectleider, programmamanager, teammanager of afdelingshoofd bijdragen aan:
- Analyse en beleidsontwikkeling: de lokale situatie in beeld brengen en ambities vertalen naar beleid, programma’s en maatregelen. Lees hier meer over ondersteuning bij beleid & implementatie vanuit Haute Equipe.
- Toegankelijke regelingen: beleid en processen beoordelen en verbeteren, zodat ondersteuning voor inwoners eenvoudiger te vinden en te gebruiken is.
- Preventie en vroegsignalering: beleid en samenwerkingsafspraken ontwikkelen, waarmee de gemeente en haar partners geldzorgen eerder kunnen signaleren.
- Project- en programmaleiding: betrokken partijen verbinden, keuzes helpen maken en de ontwikkeling en invoering van een aanpak aansturen. Bekijk hier meer over ondersteuning bij project- en programmamanagement vanuit Haute Equipe.
- Leiding en organisatieontwikkeling: teams en afdelingen begeleiden bij veranderingen in samenwerking, verantwoordelijkheden en werkwijzen. Lees hier meer over ondersteuning bij organisatieontwikkeling en verandermanagement vanuit Haute Equipe.
Integrale oplossing voor bestaanszekerheid
Het aanpakken van armoede kun je als gemeente niet alleen. Daarom zoeken we de samenwerking met andere partijen op om tot een integrale oplossing te komen. Onze adviseurs hebben opdrachtgevers in het verleden geholpen met ondersteuning voor gedupeerden van de toeslagenaffaire, van wie velen in armoede leven. Ook dragen we bij aan het verlagen van energiearmoede.
Daarbij brengen we kennis uit het sociaal domein samen met expertise op het gebied van juridische zaken en financiën. Zo helpen we gemeenten om bestaanszekerheid te vertalen van ambitie naar beleid, die de organisatie daadwerkelijk in de praktijk waar kunnen maken.
Bestaanszekerheid in cijfers
- In 2024 leefden volgens het CBS 551.000 mensen in armoede, 3,1% van de bevolking.
- Daarnaast waren 1,1 miljoen mensen bijna-arm: zij leefden net boven de armoedegrens en hadden onvoldoende financiële buffer. Ook voor inwoners die formeel niet onder de armoedegrens vallen, kan bestaanszekerheid dus onder druk staan.
- 750.000 Nederlandse huishoudens hebben problematische schulden.
- 1 op de 5 volwassenen kampt met verzorgingsarmoede. We spreken van verzorgingsarmoede als iemand in het afgelopen jaar soms of vaak geen geld had om verzorgingsproducten te kopen.