Optreden tegen ondermijning is een must. Het onderwerp staat hoog op de agenda bij de overheid. Waar criminelen in de ene gemeenten met succes worden aangepakt, kunnen andere gemeenten te maken krijgen met het waterbedeffect. In dat geval verplaatsen ondermijnende criminelen hun activiteiten naar dorpen en steden waar zij het minste risico lopen. Daarom stimuleren veiligheidsadviseurs van Haute Equipe altijd om samen te werken met regiogemeenten als het gaat om het tegengaan van ondermijnende criminaliteit.
Ondermijnende criminaliteit
Ondermijnende criminaliteit is verraderlijk, omdat het zich verschuilt achter de normale gang van zaken. Terwijl er in de eerste instantie sprake lijkt te zijn van een normale situatie, zaagt ondermijnende criminaliteit aan de poten van de samenleving. Dit gebeurt door misbruik te maken van de systemen van de legale ‘bovenwereld’. Vaak door gebruik te maken van legale processen, kan de ‘onderwereld’ feilloos hun gang gaan.
Denk aan het misbruiken van legale logistieke processen voor het invoeren van drugs. Bijvoorbeeld door het smokkelen van cocaïne via de parasietenmethode, door een cilinder of kist met cocaïne aan een romp van een schip te lassen. Of een zorgbedrijf dat een zorgaanbesteding gegund krijgt op financiële gronden, omdat het bedrijf fraudeert met diploma’s en dus geen kundige werknemers in dienst heeft. Ook de handel in verdovende middelen, die via een gemeentelijke vergunning of een verkregen subsidie met legale zaken bezig lijkt, is hier een voorbeeld van.
Kortom, ondermijnende criminelen proberen de regels van de maatschappij voor zich te laten werken. Vroeg of laat tast ondermijnende criminaliteit het vertrouwen van de inwoners in de overheid aan.
Aanpakken van ondermijning
Ondermijning bestrijden is geen kwestie van harder handhaven. Eerder van slimmer samenwerken. Het is een puzzel waarbij de stukjes verspreid liggen over verschillende organisaties. Denk aan organisaties als de politie en de douane, maar ook aan de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit en de belastingdienst.
Daarnaast is het een gemeentelijke puzzel. Gemeentelijke teams moeten elkaar aanvullen: van bouw- en woningtoezicht tot sociale zaken en financiën. Omdat criminele netwerken domeinen overstijgen, moet de gemeentelijke aanpak dat ook doen. De uitdaging zit in het herkennen en het doorbreken van de structuren achter criminaliteit.
Wat komt er kijken bij ondermijning?
De gemeentelijke aanpak van ondermijning laat zich onderverdelen een aantal hoofdthema’s.
Regievoeren op samenwerking
De gemeente is verantwoordelijk om een ondermijningsregisseur in te zetten, die regie voert over de lokale ondermijningscasuïstiek. De regisseur versterkt de inzet van betrokken partners zoals de politie, handhaving, het Openbaar Ministerie en het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC).
Beleid en strategie
De regisseur ondermijning bewaakt de lokale strategie en stelt deze waar nodig bij via ondermijningsbeleid en een uitvoeringsplan. Er zijn lokale verschillen in hoe het ondermijningsbeleid vorm krijgt. Soms zijn er losse plannen op thema’s, zoals voor mensenhandel. In andere gevallen is het verweven in het Integraal Veiligheidsplan.
Handhaven en inzet van bevoegdheden
De burgemeester heeft veel bevoegdheden die ingezet kunnen worden om ondermijnende criminaliteit te voorkomen en tegen te gaan. Het is aan de gemeentelijke organisatie om deze bevoegdheden optimaal te gebruiken. Bijvoorbeeld door breed gedragen Bibob-beleid, integrale controles, beleid op zorgfraude en door actueel Damoclesbeleid.
Stimuleren van bewustwording en weerbaarheid
De gemeente zorgt voor het stimuleren van bewustwording en spant zich in om de weerbaarheid te vergroten. Zowel gericht op de maatschappij als op de eigen organisaties. Dit omvat campagnes rondom het verhogen van de meldingsbereidheid en het trainen van medewerkers van het Klant Contact Centrum. Ook het uitvoeren van weerbaarheidsprojecten onder jongeren is een belangrijke manier om bewustwording en weerbaarheid te vergroten.
Ondersteuning in de aanpak tegen ondermijning
Onze veiligheidsadviseurs hebben meerdere gemeenten ondersteund bij de aanpak tegen ondermijnende criminaliteit. Bijvoorbeeld als projectleider ondermijning bij de gemeente Velsen. Heeft jouw gemeente behoefte om drugssmokkel, zorgfraude of andere ondermijning integraal aan te pakken? Neem dan contact met ons op.